میکروتراشه | آموزش تعمیرات تخصصی آیفون | تعمیرات حرفه ای آیفون | آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

تاریخ: 10-07-1397

نویسنده: Mr.Moradi

دسته بندی:

آموزشی,

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

برای آشنایی با تعمیرات و عیب یابی، نقشه خوانی یکی از الزامات یادگیری و مقدمه در عیب یابی می باشد. در این مقاله بر آن شدیم تا طریقه نقشه خوانی و آموزش علائم قطعات الکترونیکی را به زبان ساده به شما بیاموزیم. قبل از مطالعه این آموزش توصیه می­کنم آشنایی با اصطلاحات الکترونیکی را مطالعه فرمایید که به نوعی پیش نیاز این آموزش می باشد. در نقشه خوانی موبایل آیفون یکسری قطعاتی که در موبایل نیز کاربرد دارد توضیح داده شد در اینجا به بررسی بقیه قطعات که در دیگر بردها کابرد دارد می پردازیم. 

پتانسیومترها و مقاومت‌های متغیر

در الکترونیک، پتانسیومتر که در محاوره POT گفته می شود، یک مقاومت سه پایانه با یک اتصال یا دکمه متحرک قابل تنظیم برای تقسیم ولتاژ است. اگر تنها دو ترمینال استفاده شود، به عنوان یک مقاومت متغیر یا رئوستات عمل می‌کند. پتانسومترها معمولاً برای کنترل دستگاه‌های الکتریکی مانند: کنترل صدا در تجهیزات صوتی استفاده می‌شود. پتانسیومترها و مقاومت‌های متغیر همان نماد مقاومت‌ را دارند با این تفاوت که در نماد آن‌ها یک فلش وجود دارد. مقاومت متغیر یک قطعه دو پایه است و در نتیجه فلش به صورت مورب از وسط نماد می‌گذرد. ولی پتانسیومتر یک قطعه سه پایه است و ابتدای فلش پایه سوم را مشخص می‌کند.

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

کلیدها

کلید یا سوئیچ وسیله‌ای برای قطع و وصل یا تغییر مسیر جریان الکتریسیته در یک مدار است. کلیدها اشکال مختلفی دارند. ساده‌ترین کلید، کلید SPST یا single-pole/single-throw است که از دو پایه و یک خط تشکیل شده است. این خط می‌تواند دو پایه را به هم وصل یا از هم قطع کند.کلیدهایی نیز وجود دارند که بیش از یک پایه ثانویه دارند مانند SPDT و SP3T.

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی


منابع ولتاژ AC یا DC

در الکترونیک نمادهای زیر به ترتیب منبع ولتاژ جریان مستقیم و منبع ولتاژ جریان متناوب را مشخص می‌کنند.

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

باتری

باتری‌ها انواع مختلفی دارند: 

  • باتری های نیکل کادمیومی، این نوع باتری‌ها را می‌توان در حقیقت اولین گروه از باتری‌های قابل حمل دانست که استفاده از آنها تقریبا متوقف شده و انواع جدیدتر این محصولات جایگزین آنها شده‌اند.
  • باتری‌های نیکل هیدرید فلز، ین باتری‌ها نسبت به نسل قبلی اندکی باریک‌تر وسبک‌تر شدند، اما مشکل Memory Defects در آنها نیز به چشم می‌خورد.
  • باتری‌های لیتیوم‌یونی، ولتاژ تولیدی این گوشی‌ها معمولا 3.7 ولت است که نسبت به اغلب باتری‌های شارژ شدنی با قابلیت تولید ولتاژی معادل 1.2 ولت، رقم بالایی است به همین جهت مورد استفاده این باتری‌ها درگوشی‌های جدید است و در گوشی‌های قدیمی ‌که چنین ولتاژی به هیچ وجه مورد نیاز نیست کاربردی ندارند.
  • باتری‌های لیتیوم پلیمری، در این گروه با جدید ترین نوع باتری‌هایی سر و کار داریم؛ باتری‌های لیتیوم پلیمری توانایی بسیار بالایی درنگهداری شارژ دارند به طوری که گفته می‌شود توانایی آنها در نگهداری شارژ پنجاه درصد بیشتر از سایر باتری‌های شارژشدنی است. همچنین دمای پایین نیز تاثیری بر عملکرد این باتری‌ها ندارد و در صورت عدم استفاده، این باتری‌ها قادرند شارژ خود را ماه‌ها حفظ کرده و آسیب نبینند.
  •  این باتری ها از هر نوعی که باشند با یکی از نماد‌های زیر مشخص می‌شوند:

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

رگولاتورهای ولتاژ

رگولاتورهای ساده معمولا سه پایه دارند: ورودی، خروجی و زمین مشترک. معمولاً آن‌ها را به شکل یک مستطیل با پین‌هایی در سمت چپ ورودی، سمت راست خروجی و پایین زمین رسم می‌کنند.

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

فیوزها و PTCها

فیوزها و PTCها – که از آن‌ها برای محدود کردن جریان‌های هجومی بزرگ استفاده می‌شود – هر کدام نماد منحصر به فرد خود را دارند:

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

نماد PTC در واقع نماد عمومی ترمیستور (مقاومت وابسته به دما) است. 

هدرها و کانکتورها

در بیشتر مدارها، شما به کانکتور نیاز خواهید داشت، چه برای تأمین ولتاژ باشد چه برای تبادل اطلاعات با بیرون مدار. بسته به شکل ظاهری کانکتور، نماد آن نیز فرق می‌کند. در زیر چند نمونه کانکتور را  مشاهده می‌کنید:

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

اسپیکرها و رله‌ها

در اسپیکرها و بازرها از شکل ظاهری‌شان به عنوان نماد استفاده می‌کنیم:

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی


مدارهای مجتمع

به دلیل این که تعداد مدارهای مجتمع زیاد است و هر کدام کار خاصی انجام می‌دهد، نماد منحصر به فردی به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد. معمولا یک آی‌سی را به صورت یک مستطیل که در طرفین دارای تعدادی پین است نمایش می‌دهند. در کنار هر پین بایستی شماره و کارکرد آن پین نوشته شود.

آموزش نقشه خوانی|شماتیک مدارها|آشنایی با تعمیرات و عیب یابی

از آنجایی که نماد آی‌سی‌ها بسیار عمومی است، اسم‌ها، مقادیر و لیبل‌های آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اسم هر آی‌سی باید درست در کنار آن نوشته شود.

جدول نمادها

در شماتیک خوانی توانایی تشخیص قطعات از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هر نماد باید همراه با یک اسم ویک مقدار باشد تا کامل شود. مقادیر به ما کمک می کنند تا ماهیت دقیق یک قطعه را تعیین کنیم. اسامی قطعات معمولا ترکیبی از یک یا دو حرف لاتین و یک عدد است، که حروف نوع قطعه را مشخص می کند و اعداد، اگر در نقشه بیش از یک قطعه مشابه وجود داشته باشد شماره گذاری می شوند. توجه داشته باشید که نام هر قطعه در نقشه منحصربفرد است. در جدول زیر با این نماد ها آشنا می شوید.

نشان

قطعه

انگلیسی

AT

ضعیف کننده

Attenuator

BR

پل دیود

Bridge rectifier

BT

باتری

Battery

C

خازن

Capacitor

CN

شبکه های خازن

Capacitor Networks

D

دیود‏شاملدیود زنر - تریستور- و دیود نورانی

:Diode (Zener diode)(Thyristor)- (LED) -

DL

خط تاخیر

Delay line

DS

دستگاه نمایش

Display device

F

فیوز

Fuse

FB or FEB

مهره آهنی


Ferrite bead

FD

نشان ثابت


Fiducial

J

جک

Jack

JP

جامپر

Jumper

K

رله


Relay

L

القاگر


Inductor

LS

بلندگو یا بازر


Loudspeaker - buzzer

M

موتور برقی


Electric Motor

MK

میکروفون


Microphone

MP

قطعات مکانیکی (شامل پیچ‌ها و خارها)


Mechanical part

P

پایه اتصال


Plug connector

PS

منبع تغذیه


Power supply

Q

ترانزیستور

Transistor

R

مقاومت

Resistor

RN

شبکه مقاومت

Resistor network

RT

ترمیستور


Thermistor

RV

وریستور


Varistor

S

کلید


Switch

T

ترانسفورماتور


Transformer

TC

ترموکوپل


Thermocouple

TUN

تیونر


Tuner

TP

نقطه آزمایش

Test point

U

تراشه یا آی‌سی

Integrated circuit

V

لامپ خلاء

Vacuum tube

VR

پتانسیومتریا مقاومت واریابل یا رئوستات

potentiometer - rheostat

X

مبدل انرژی

Transducer

Y

اوسیلاتور کریستال یا اوسیلاتور

Crystal oscillator -   Electronic oscillator

Z

دیود زنر

Zener diode


راهکار‎هایی برای خواندن نقشه‎های شماتیک

تشخیص بلوک ها

در نقشه های بزرگ هر بخش بر اساس عملکرد به بلوک های مختلفی تقسیم شده است. ممکن است بلوکی به بخش ورود تغذیه و تنظیم ولتاژ مربوط شود و بخشی دیگر مختص میکروکنترلر، یا بخش درایور و ... باشد. بهتر است این بلوک ها و ورودی و خروجی ها شناسایی شود.

تشخیص گره های ولتاژ

   گره‎های ولتاژ در واقع نماد‎های شماتیکی تک‎پایه‎ هستند که می‎توانیم پایه‎های سایر قطعات مدار را به آن‎ها وصل کنیم تا سطح ولتاژ خاصی را به آن‎ها اختصاص دهیم. به طور مثال تمامی پایه هایی که به گره GND متصل هستند ولتاژشان صفر است. گره‎های ولتاژی که نام یکسان دارند به هم وصل هستند حتی اگر مستقیماً با سیم به هم وصل نشده باشند.گره ولتاژ زمین (GND) خیلی پرکاربرد است چرا که بسیاری از قطعات نیاز دارند که به زمین وصل شوند.

با ما در آموزش های بعد همراه باشید.


تگ: باتری آشنایی با اصطلاحات الکترونیکی اصطلاحات الکترونیکی مقاومت‌های متغیر پتانسیومترها کلیدها کلید

مطالب مرتبط